DE KLEINE TANGLIBEL

Juli 2018 verbleef ik een week in het Franse plaatsje Vals-les-Bains in de Ardèche. De rivier de Ardèche loopt aan de zuidkant langs de plaats en wordt door een brug verbonden met het er tegenover gelegen plaatsje Labégude. Vanuit Labégude loopt een voetpad waar je op een makkelijke manier bij de rivierbedding kan komen om daar eens te kijken wat daar aan interessante planten of dieren leven of te vinden zijn.

 

Ardèche bij Labégude

 

Toen ik daar een bezoekje bracht viel mij direct op dat daar veel Kleine tanglibellen waren, vooral mannetjes die zich op stenen bij de waterlijn ophielden. Vrouwtjes zie je minder en zaten hogerop ook op stenen maar meer in de buurt van de oeverbegroeiing.

 

Kleine tanglibel man en vrouw

Kleine tanglibel man

 

De larven van de Kleine tanglibel leven ingegraven in de diepere delen van de rivier en leven daar drie jaar of meer. Ze ondergaan meerdere vervellingen om te groeien tot de laatste vervelling (uitsluipen) te ondergaan dan kruipen ze 's morgens vroeg uit het water op een steen en beginnen ze de laatste fase van hun leven als libel. Omdat er zoveel Kleine tanglibellen waren heb ik ook naar uitsluipsubstraten (Exuvium) gezocht en daar waren inderdaad meerdere exemplaren van te vinden op stenen in de rivierbedding.

 

Uitsluipsubstraat van de Kleine tanglibel

 

Op de laatste dag van mijn verblijf op deze plek had ik het geluk een Kleine tanglibel aan te treffen die nog bezig was met het uitsluip proces. Zij, want het was een vrouwtje, was al wel met haar kop en borststuk uit het larvenhuidje gekropen, maar de rest tot wegvliegen heb ik mooi kunnen volgen. Het duurde bij elkaar een uur vanaf het moment dat ik haar vond tot wegvliegen. Proces was zeker niet zonder risico want er stond ook nog een flinke wind waarbij ze zich stevig aan de steen moest vasthouden om niet weg geblazen te worden. Mooi was om te zien toen ze helemaal volgroeid was en dat is ook mooi in de video aan het eind te zien, het spreiden van de vleugels. Kort daarna vloog ze vlak over mijn hoofd het dichts bijzijnde struikgewas in.

 

Uitsluipen van de Kleine tanglibel

Fotoalbum van het uitsluipen van de Kleine tanglibel


Zodra een pas uitgeslopen libel kan vliegen maakt hij zich uit te voeten en zoekt een veilig heenkomen in het struikgewas aan de oever van de rivier. Zo'n exemplaar is nog bleek en moet nog volledig op kleur komen. Ik had het geluk zo'n exemplaar, een mannetje, in die fase aan te treffen in het struikgewas aan de rivieroever. In die fase kun je ze zeer dicht benaderen om op de foto te zetten.

Kleine tanglibel man kort geleden uitgeslopen

 

De soort hier beschreven is de in Zuid-Europa levende ondersoort Onychogomphus forcipatus unguiculatus. Deze ondrscheidt zich van de nominaatvorm door blauwgroene ogen in plaats van groen, bovenkant van de tang geel in plaats van donkerbruin, donkere streep over de eerste zijnaad is onderbroken.

 

Het was interessant wat ik van deze prachtige dieren heb gezien en meegemaakt tijdens mijn weekje bij de Ardèche.



Tijdens een vakantie in de Ardennen juni 2019 kwam ik wederom de Kleine tanglibeel tegen op grindstrandjes van de rivier L'Ourthe. In dit geval ging het om de normale soort. De veschillen zijn duidelijk waar te nemen ten opzichten van de zuidelijke ondersoort "unguiculatus" de ogen zijn groen en de bovenkant van de tang zijn zwart tot donkerbruin.

 

Links de zuidelijke ondersoort "unguiculatus" uit de Ardèche en rechts de normale uit de Ardennen